Mae pedwar comisiynydd wedi’u penodi gan Lywodraeth Cymru i oruchwylio’r Gwasanaeth, gan gynnwys cyn Arweinydd CLlLC, y Farwnes Wilcox o Gasnewydd.

Fis diwethaf, mynegodd arweinwyr eu sioc a’u pryder ynghylch yr ymddygiadau annerbyniol a ddisgrifiwyd yn yr adroddiad “na ellir ac na fydd yn cael eu goddef”.

Dywedodd y Cynghorydd Jane Gebbie, Llefarydd CLlLC ar y Gweithlu:

“Mae’r adroddiad, sy’n seiliedig ar ganfyddiadau’r ymchwiliad annibynnol, i ddiwylliant gwaith Gwasanaeth Tân ac Achub De Cymru yn adlewyrchiad damniol o rai ymddygiadau a arddangosir gan unigolion”

“Mae’r adroddiad yn amlygu rhywfaint o ymddygiad annerbyniol ac ysgytwol na ddylid byth ei oddef yn y gweithle. Rwy’n gobeithio y bydd camau gweithredu pendant Llywodraeth Cymru yn arwain at y newid mawr a chynaliadwy sydd ei angen.”

“Bydd CLlLC ac awdurdodau lleol yn gweithio’n agos gyda Llywodraeth Cymru, Gwasanaeth Tân ac Achub De Cymru, y Comisiynwyr a phartneriaid i roi’r camau gweithredu sydd eu hangen i greu diwylliant cadarnhaol a chynhwysol, sy’n rhydd o wahaniaethu ar waith.”

DIWEDD –

NODIADAU I OLYGYDDION

Llywodraeth Cymru yn penodi comisiynwyr i oruchwylio Awdurdod Tân ac Achub De Cymru yn dilyn adroddiad 'damniol'

Fel arweinwyr cynghorau yn ardal Gwasanaeth Tân ac Achub De Cymru, rydym yn hynod o frawychus ac yn bryderus o weld canfyddiadau’r ymchwiliad annibynnol i ddiwylliant gwaith y Gwasanaeth. Mae’r adroddiad yn adlewyrchiad damniol o rai achosion erchyll o ymddygiad annerbyniol ac ysgytwol na ellir byth eu derbyn yn y gweithle a diolchwn i’r tîm adolygu ac i bawb a gyfrannodd eu profiadau i’r adolygiad.

Ni ellir ac ni fydd ymddygiad o'r fath yn cael ei oddef a byddwn yn ceisio sicrwydd brys gan yr Awdurdod Tân ac Achub bod yr holl argymhellion a wneir gan y tîm adolygu yn cael eu gweithredu'n llawn, nid yn unig mewn geiriau ond trwy gamau gweithredu a chyfathrebu clir.

Mae angen, ac yn wir hawl, i bob gweithiwr a’r cyhoedd ddisgwyl a derbyn safonau uchel o ymddygiad gan ddiffoddwyr tân a staff eraill fel gweision cyhoeddus. Trwy ein cysylltiadau gyda'r Awdurdod byddwn yn ceisio sicrwydd o'r fath a chyfarfod gyda'r Cadeirydd i drafod ein pryderon a'n disgwyliadau ar gyfer symud ymlaen.

Byddwn hefyd yn sicrhau bod ein prosesau craffu yn ceisio adborth rheolaidd a byddwn yn craffu ar y cynnydd a wneir o ran newid diwylliant ac arferion.

Rydym yn awyddus i weithio gyda'r Gwasanaeth a'r Awdurdod i wneud y newidiadau angenrheidiol wrth i ni ddysgu o ganfyddiadau'r adroddiad damniol hwn a mynd i'r afael â hwy.

DIWEDD –

Mae CLlLC wedi’i siomi ac yn bryderus gyda chanfyddiadau’r ymchwiliad i ddiwylliant ac ymddygiad mewnol Gwasanaeth Tân ac Achub De Cymru ac mae’n credu’n gryf na ellir ac na ddylai ymddygiad o’r fath gael ei oddef yn y gweithle, nac yn y gymdeithas ehangach. Mae'r aelodau wedi'u syfrdanu gan lawer o'r enghreifftiau o ymddygiad cwbl annerbyniol a adlewyrchir yn yr adroddiad ac yn pryderu bod llawer o bobl wedi cael profiadau mor negyddol yn gweithio yn y Gwasanaeth, gyda rhai aelodau o'r cyhoedd hefyd yn derbyn lefelau annerbyniol o wasanaeth. Ni ellir goddef hyn ac ni all barhau.

Mae CLlLC yn cymeradwyo dewrder a gonestrwydd y rhai a gyfrannodd eu profiadau i’r tîm ymchwilio ac yn credu bod angen gwneud newidiadau sylweddol yn awr er mwyn gweithredu’n llawn yr argymhellion a wnaed a sicrhau newid sylweddol i ddiwylliant ac arferion gwaith y Gwasanaeth Tân ac Achub. Mae angen hefyd i bob corff ddysgu gwersi o’r adroddiad hwn ac adroddiadau diweddar eraill sy’n adlewyrchu profiadau a phryderon tebyg mewn cyrff cyhoeddus a sefydliadau eraill, gan nad oes unrhyw sefydliad yn ddiogel rhag achosion o’r fath, a rhaid i gyrff adolygu eu diwylliant a’u diwylliant mewnol yn barhaus. ymddygiadau i sicrhau y gall pob cyflogai, ac aelod o’r cyhoedd, ddisgwyl a derbyn safonau uchel o ymddygiad, yn seiliedig ar barch, yn eu hymwneud â chydweithwyr a gweision cyhoeddus.

Bydd CLlLC yn adolygu’r adroddiad a’i argymhellion yn fanwl ac yn asesu gwersi ehangach y mae angen mynd i’r afael â nhw. Fel aelod cyswllt, bydd CLlLC yn gweithio gydag Awdurdod Tân ac Achub De Cymru, ynghyd ag Awdurdodau Tân ac Achub eraill Cymru, ac yn eu cefnogi, i roi’r argymhellion ar waith yn llawn, nid yn unig mewn geiriau ond mewn gweithredoedd ac mewn newid diwylliannau i sicrhau bod pawb gweithwyr a’r cyhoedd yn cael eu trin ag urddas a pharch ym mhob amgylchiad, ac wrth sicrhau na fydd ymddygiad o’r fath yn cael ei oddef yn y dyfodol.

DIWEDD –

Noda Diwrnod Buddugoliaeth yn Ewrop (VE) y dydd pan y daeth y brwdro yn erbyn yr Almaen i ben yn 1945. Mae’r gŵyl y banc traddodiadol yn digwydd wythnos yn hwyrach eleni ar yr 8fed o Fai er mwyn cyd-daro â’r diwrnod hanesyddol.

Canslwyd nifer o weithgareddau i nodi’r foment o ganlyniad i fesurau’r llywodraeth. Ond mae cynlluniau amgen, gan gynnwys ystod o raglenni gan y BBC a digwyddiadau gan y Lleng Brydeinig Frenhinol, wedi eu trefnu i gynnig ystod o gyfleon i unrhyw un sy’n dymuno nodi’r garreg filltir ingol.

Dywedodd y Cynghorydd Andrew Morgan (Rhondda Cynon Taf), Arweinydd CLlLC:

“Cawn gyfle y penwythnos yma i ddangos parch i’r rhai hynny a aberthodd cyn gymaint. Ond i anrhydeddu arwyr Diwrnod VE, rhaid i ni amddiffyn arwyr heddiw gan aros gartref.

“Mae llu o gyfleon ar gael i nodi’r diwrnod tra’n cydymffurfio â chanllawiau iechyd cyhoeddus y llywodraeth. Dyma gyfle i Gymru ddod at ei gilydd tra’n aros ar wahan.”

“Er bod y cynlluniau wedi newid mae ein dymuniad i anrhydeddu’r aberth a wnaed yn ystod yr Ail Ryfel Byd ac i goffau diwedd brwydro yn Ewrop, yn aros.”

Dywedodd y Cynghorydd Matthew Dorrance (Powys), Llefarydd CLlLC dros Ddiogelwch Cymunedol:

“Daeth ein cenedl ynghyd 75 mlynedd yn ôl i nodi diwedd y Rhyfel yn Ewrop ac i gydnabod gwasanaeth llu o bobl, dramor ac ar y Ffrynt Cartref. Ar yr achlysur yma, gallwn gymryd saib i gofio am yr holl bobl o bob cefndir a wnaeth yr aberth eithaf.”

-DIWEDD-

Bydd digwyddiadau coffa ar draws y DU yn cynnwys:

• Cychwyn ar y coffau am 11am, gyda dwy funud o dawelwch i gofio.
• Ail ddarllediad araith Syr Winston Churchill o 1945 am 3pm ar y BBC fel rhan o raglenni arbennig ar y diwrnod.
• Y Frenhines i annerch y genedl ar y BBC am 9pm – yr un pryd ac y bu i’w thad, Brenin Sior VI, wneud anerchiad ar y radio yn 1945.
• I’w ddilyn gan y genedl yn cydganu cân eiconig Vera Lynn o’r cyfnod, “We’ll Meet Again”.

Disgynnodd 6.5 modfedd o law yn y 48 awr rhwng hanner dydd ddydd Gwener a Sadwrn, gan achosi anhrefn sylweddol a pheryglus mewn sawl rhan o’r wlad. Dyma’r ail digwyddiad tywydd o’i fath mewn wythnos, wedi Storm Ciara yr wythnos diwethaf a effeithiodd ar rannau helaeth o Gymru.

Dywedodd y Cynghorydd Andrew Morgan (Rhondda Cynon Taf), Arweinydd CLlLC:

“Mae gweithwyr cyngor, ynghyd â chydweithwyr yn y Gwasanaethau Tân ac Achub, Cyfoeth Naturiol Cymru a’r gwasanaethau brys, wedi bod yn gweithio bob awr dros y penwythnos i ddelio â’r amodau tywydd eithriadol yr ydyn ni wedi eu gweld ymhob cwr o’r wlad. Am yr eildro mewn cymaint o wythnosau, mae gweithwyr cynghorau Cymru wedi dangos ymrwymiad clodwiw o ran dyletswydd i’r cyhoedd.

“Ynghyd â glanhau cylfatiau, clirio coed wedi disgyn, dosbarthu sachau tywod ac ymateb i argyfyngau, rydyn ni wedi gweld ein criwiau diflino yn mynd y filltir ychwanegol mewn canolfannau argyfwng, yn cadw gwasanaethau hanfodol ar agor, ac yn gwneud yn siwr ein bod ni i gyd yn saff. Hoffwn fynegi fy niolch diffuant iddyn nhw i gyd am eu gwaith yn ymateb i’r ddwy storm, ac am eu hymdrechion yn clirio wedi’r llanast.”

“Rydyn ni’n dal i weld effeithiau’r tywydd mewn sawl rhan o Gymru. Mae rhai ffyrdd yn parhau i fod ar gau, ac mae amodau gyrru yn parhau i fod yn beryglus mewn rhai ardaloedd. Gall trigolion ganfod mwy am y sefyllfa yn eu hardal leol trwy ymweld â gwefan eu cyngor neu ar gyfryngau cymdeithasol.

“Er ei bod yn rhy gynnar i asesu’r difrod sydd wedi’i achosi yn llawn, mae’n debygol iawn o fod yn sylweddol. Bydd CLlLC yn gweithio’n agos ac yn gyflym gyda Llywodraeth Cymru i archwilio pa help sydd ar gael i gynghorau ar gyfer cefnogi ymdrechion i adfer ac ailadeiladu.”

-DIWEDD-