Blaenoriaethau polisïau Undeb Ewrop

Gan nad yw’r Deyrnas Gyfunol wedi gadael Undeb Ewrop eto, bydd polisïau a deddfau’r undeb yn parhau i effeithio’n fawr ar gynghorau lleol Cymru.

Does neb yn siŵr pa amodau fydd mewn unrhyw gytundeb y daw’r Deyrnas Gyfunol ac Undeb Ewrop iddo ac, felly, mae’n hanfodol i WLGA gadw golwg ar bolisïau’r undeb yn y cyfamser.  Gallai deddfau Undeb Ewrop barhau i effeithio’n fawr ar Gymru wedyn, yn ôl y math o gytundeb fydd ar waith.

O achos hynny, rhaid i WLGA roi gwybod i’r cynghorau lleol am hynt polisïau Undeb Ewrop a pharhau i geisio dylanwadu ar brosesau deddfu a llunio polisïau ym Mrwsel er lles maes llywodraeth leol.

Polisi Rhanbarthol/Cydgyfeiriol

Y Polisi Rhanbarthol (neu Gydgyfeiriol) yw prif bolisi buddsoddi Undeb Ewrop ar gyfer creu swyddi, helpu cwmnïau i fod yn gystadleuol, ehangu’r economi, datblygu’n gynaladwy a gwella sefyllfa dinasyddion pob rhanbarth a dinas.  Ei nod yw cau bylchau economaidd ymhlith rhanbarthau fel y bydd gwledydd Ewrop yn fwy cystadleuol trwy’r byd i gyd.

Cyflawnir nodau’r polisi trwy dair prif gronfa: Cronfa Datblygu Rhanbarthol Ewrop, Cronfa Cydlyniant Ewrop a Chronfa Gymdeithasol Ewrop.  Ynghyd â Chronfa Amaeth Ewrop er Datblygu Gwledig a Chronfa Moroedd a Physgodfeydd Ewrop, dyma Gronfeydd Strwythurol a Buddsoddi Ewrop.

Ers 2000, mae Cymru wedi derbyn tua £4 biliwn o’r cronfeydd hynny.  Rhwng 2014 a 2020, bydd Cymru yn derbyn £2 biliwn ychwanegol ar gyfer twf a swyddi.  Mae byd llywodraeth leol yn bartner hanfodol ynghylch cynnal rhaglenni’r Cronfeydd Strwythurol yng Nghymru ac, felly, mae’r polisi’n flaenoriaeth i Swyddfa Materion Ewrop WLGA.

Amaeth, polisïau datblygu gwledig a materion y môr

Amaeth a Pholisi’r Datblygu Gwledig

Nod Polisi Datblygu Gwledig Undeb Ewrop yw helpu ardaloedd gwledig y cyfandir i ateb amrywiaeth helaeth o heriau economaidd, amgylcheddol a chymdeithasol yr 21ain Ganrif.

Mae ‘ail biler’ y Polisi Amaethyddol Cyffredin (fel y’i gelwir yn aml) yn cryfhau trefn y taliadau uniongyrchol i ffermwyr a’r ffyrdd o reoli marchnadoedd amaethyddol (y ‘piler cyntaf’).

Mae Cymru yn derbyn tua £200 miliwn y flwyddyn trwy daliadau unigol i dros 16,000 o ffermydd.  Ar ben hynny, mae cwmnïau a chymunedau cefn gwlad yn derbyn tua £957 miliwn trwy Raglen Datblygu Gwledig Llywodraeth Cymru o dan nawdd Polisi Datblygu Gwledig Ewrop.

Materion y môr

Mae moroedd ac arfordiroedd Cymru yn adnoddau naturiol pwysig sy’n cyfrannu’n sylweddol at rannau o economi’r wlad megis ymwelwyr, creu ynni amgen, porthladdoedd a llongau.  Felly, mae Strategaeth y Twf Glas a pholisïau morwrol eraill ar gyfer meysydd megis ymwelwyr â’r arfordiroedd, ynni’r môr a diwylliant y môr yn bwysig i Swyddfa Materion Ewrop WLGA.

Yr amgylchedd, yr hinsawdd ac ynni

Mae deddfau amgylcheddol Undeb Ewrop yn effeithio’n fawr ar faes llywodraeth leol mewn modd rheoleiddiol, gweinyddol ac ariannol.  Mae amcangyfrif bod cymaint ag 80% o’r deddfau hynny’n effeithio ar yr awdurdodau lleol mewn rhyw ffordd.  Dyna pam mae’n flaenoriaeth i Swyddfa Materion Ewrop WLGA.

Bydd seithfed fersiwn Rhaglen y Camau Amgylcheddol, 'Byw’n dda yn ôl ffiniau ein planed' yn cyfeirio polisi amgylcheddol Undeb Ewrop hyd 2020 ac yn pennu’r delfryd hyd 2050.

Rhaglen Bywyd yw prif raglen ariannol Undeb Ewrop ar gyfer yr amgylchedd a chamau hinsoddol.

Mae Undeb Ewrop yn ymwneud â’r amgylchedd mewn amryw ffyrdd.  Mae Swyddfa Materion Ewrop WLGA yn tueddu i ganolbwyntio ar wastraff ac ansawdd yr awyr.

Gwastraff

Mae cyfarwyddebau Undeb Ewrop yn effeithio’n fawr ar wasanaethau trin gwastraff cynghorau lleol Cymru.  Yn 2015, mabwysiadodd Comisiwn Ewrop Strategaeth yr Economi Gylchol gan gynnwys cynigion i ddeddfu eto ym maes gwastraff.

Ansawdd yr awyr

Mae ansawdd yr awyr yn bolisi amgylcheddol o bwys i Undeb Ewrop ers diwedd y 1970au ac mae wedi bod yn weithgar iawn yn y maes.  Mabwysiadodd Comisiwn Ewrop Becyn Polisïau Ansawdd yr Awyr yn 2013.  Mae yn y pecyn amcanion hyd 2030 o ran ansawdd yr awyr.  Dyma ddeddfau eraill Undeb Ewrop yn y maes hwn.

Yr hinsawdd ac ynni

Mae targedau Undeb Ewrop o ran yr hinsawdd ac ynni ym Mhecyn yr Hinsawdd ac Ynni 2020 a Fframwaith yr Hinsawdd ac Ynni 2030  Mae’r targedau’n ymwneud â gollwng nwyon tŷ gwydr, creu ynni adnewyddadwy ac arbed ynni.  Maen nhw wedi’u pennu i roi Undeb Ewrop ar drywydd economi isel ei charbon yn ôl Map Carbon Isel 2050

Trafnidiaeth

Nod polisi Undeb Ewrop ym maes trafnidiaeth yw helpu pobl a nwyddau i deithio mewn modd esmwyth, diogel, effeithlon a rhydd ledled Ewrop trwy rwydweithiau sy’n defnyddio pob math o gludiant (ffyrdd, rheilffyrdd, dŵr ac awyr).  Mae’n ymwneud â materion megis y newid hinsoddol a hawliau teithwyr, hefyd.  Maes llywodraeth leol sy’n gyfrifol am gludiant cyhoeddus a chynllunio ar gyfer cludiant ac, felly, mae polisi trafnidiaeth Undeb Ewrop yn berthnasol i awdurdodau lleol Cymru.

Mae bwriad i lunio polisi’r dyfodol yn ôl Papur Gwyn 2011: Map at Drafnidiaeth Unffurf Ewrop – Tuag at gyfundrefn gludo gystadleuol ac effeithlon

Dyma grynodeb o ddeddfau Undeb Ewrop ym maes trafnidiaeth.

Gwasanaethau cyhoeddus

Mae Swyddfa Materion Ewrop WLGA yn cadw golwg ar bolisïau mewn meysydd megis caffael cyhoeddus, diogelu data a Phartneriaeth y Masnachu a’r Buddsoddi Traws Iwerydd lle y gallen nhw effeithio ar y modd mae awdurdodau lleol Cymru yn cynnig gwasanaethau.

Caffael cyhoeddus

Er tegwch masnachol ledled y cyfandir, mabwysiadodd Undeb Ewrop reolau caffael newydd yn 2014 i gysoni amodau caffael cyhoeddus ym mhob gwlad.  Bydd rhaid i bawb weithredu yn ôl y rheolau newydd erbyn 2016.

Diogelu data

Bydd bwriad Comisiwn Ewrop i newid rheolau diogelu data yn ôl cynnig a dderbyniodd yn 2012 yn berthnasol i bob gwlad yn Undeb Ewrop o fis Mai 2018 ymlaen.

Partneriaeth y Masnachu a’r Buddsoddi Traws Iwerydd

Mae Undeb Ewrop wrthi’n sefydlu cytundeb masnachu a buddsoddi ag Unol Daleithiau America, Partneriaeth y Masnachu a’r Buddsoddi Traws Iwerydd, ac fe fydd Swyddfa Materion Ewrop WLGA yn canolbwyntio ar ddiogelu buddiannau dinasoedd a rhanbarthau yn y trafodaethau hynny.

Mewnfudo

Mae’n anochel y bydd goblygiadau i awdurdodau lleol Cymru yn sgîl argyfwng y ffoaduriaid.  Mae Swyddfa Materion Ewrop WLGA yn monitro ymateb Comisiwn Ewrop yn fanwl ac rydyn ni’n cydweithio â rhwydwaith awdurdodau lleol Ewrop i ledaenu gwybodaeth a’r arferion gorau.

Materion cymdeithasol

Mae Swyddfa Materion Ewrop WLGA yn cadw golwg ar ddatblygiadau ym meysydd addysg, yr ifanc, materion diwylliannol a’r chwaraeon yn ogystal â chyflogaeth a chydraddoldeb.

Addysg, materion diwylliannol, yr ifainc a’r chwaraeon

Er bod Cymru yn gyfrifol am ei haddysg a’i hyfforddiant ei hun, nod polisi Undeb Ewrop yw ei helpu i weithredu yn y maes hwn a datrys problemau sy’n gyffredin megis mwy a mwy o hen bobl yn y boblogaeth a llai a llai o fedrau yn y gweithlu.  Addysg a Hyfforddiant 2020 yw fframwaith Ewrop ar gyfer cydweithredu ym meysydd addysg a hyfforddiant.

Cyflogaeth

Mae byd llywodraeth leol Cymru yn gyflogwr pwysig ac, felly, mae polisïau a deddfau Undeb Ewrop ym maes cyflogaeth yn berthnasol iddo.  Gallai pynciau penodol megis adolygu Cyfarwyddeb yr Amser Gweithio arwain at oblygiadau sylweddol i’r modd mae cynghorau lleol yn cael cyflogi staff a chynnig gwasanaethau.

Cydraddoldeb

Un o egwyddorion gwreiddiol Undeb Ewrop yw hybu cydraddoldeb merched a dynion ac mae’n flaenoriaeth iddo o hyd.  Awdurdodau lleol yw’r haen lywodraethu sy’n agosaf at y bobl ac, felly, nhw sydd yn y sefyllfa orau i fynd i’r afael ag anffafrio parhaus.

Cyhoeddodd Comisiwn Ewrop strategaeth ymgysylltu er cydraddoldeb dynion a merched rhwng 2016 a 2019 fis Rhagfyr 2015 i ddiweddaru ei strategaeth er cydraddoldeb dynion a merched rhwng 2010 a 2015 a bennodd fframwaith hybu cydraddoldeb o’r fath.


Mae rhagor o wybodaeth gan: Lucy Sweet

  About

Mae Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru (WLGA) yn cynrychioli buddiannau byd llywodraeth leol ac yn hyrwyddo democratiaeth leol yng Nghymru.

  Cysylltwch â ni
   Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru

Tŷ Llywodraeth Leol
Rhodfa Drake
Caerdydd, CF10 4LG

Ffôn : 029 2046 8600
E-bost : enquiry@wlga.gov.uk
Oriau busnes : Llun - Iau 8:30 - 5:00, Gwen - 08:30 - 16:30