Proses yr adolygu

Mae proses yr adolygu trwy gymheiriaid wedi’i llunio fel y bydd cyn lleied o anghyfleustra a baich ag y bo modd i’r awdurdod. Felly, bydd yn:

  • dibynnu yn bennaf ar wybodaeth a dogfennau sydd wedi’u cyhoeddi yn barod
  • ceisio cydblethu ag unrhyw hunanasesu a rheoleiddio sy’n mynd rhagddo yn yr awdurdod
  • adolygiad dwys a phenodol na fydd yn hirach na phedwar diwrnod

Bydd awyrgylch anffurfiol sy’n parchu sylwadau pawb. Prif flaenoriaeth y cymheiriaid yw hwyluso rhywbeth fydd o les i’r awdurdod. Rhaid trin a thrafod yr wybodaeth mae pobl wedi’i rhoi yn gyfrinachol heb enwi neb.

Mae proses yr adolygu’n ymwneud ag annog yr awdurdod, ei gynghorwyr a’i swyddogion i fynegi barn onest a gwrthrychol am y modd mae’r awdurdod lleol yn gweithio, yn cynnig ei wasanaethau, yn ei lywodraethu ei hun ac yn cynllunio ar gyfer materion ariannol a gwella. Bydd y cymheiriaid yn ceisio nodi cryfderau’r awdurdod yn ogystal â nodi meysydd mae lle i’w gwella.

Fel sydd wedi’i nodi uchod, bydd sylw ac ehangder pob adolygiad yn amrywio ond bydd y cymheiriaid sy’n cyfweld pobl neu’n llywio cylchoedd trafod a gweithdai’n annog pobl i roi eu barn am faterion megis:

  • yr hyn mae’r cyngor yn ei wneud yn dda a’r hyn mae angen ei wella;
  • strategaeth a delfryd yr awdurdod, sut maen nhw wedi’u llunio, i ba raddau maen nhw wedi’u harddel a pha mor dda maen nhw’n cael eu gwireddu;
  • gallu, sefyllfa ariannol, adnoddau dynol a threfniadau llywodraethu’r awdurdod;
  • y modd mae’r cyngor yn ymgysylltu â phobl y fro ac yn cydweithio â phartneriaid.

Dyma broses yr adolygu, fel arfer:

Cam 1: Bydd yr awdurdod lleol yn cytuno ar ehangder a chanolbwynt yr adolygiad dri mis ymlaen llaw

Cam 2: Bydd WLGA yn nodi tîm y cymheiriaid fel y gall yr awdurdod lleol gytuno arno. Fel arfer, bydd 4-6 o bobl gan gynnwys swyddogion a chynghorwyr o awdurdodau eraill yn ogystal â chyfranogion WLGA a phroffesiynolion a chanddyn nhw arbenigedd a phrofiad mewn meysydd sy’n berthnasol i’r adolygu

Cam 3: Bydd yr awdurdod yn rhoi i WLGA ddogfennau corfforaethol megis strwythurau cyfundrefnol, cynlluniau corfforaethol, cynlluniau cyfun, cynlluniau ariannol canol tymor ac unrhyw adroddiadau mae cyrff rheoleiddio wedi’u cyflwyno yn ddiweddar

Cam 4: Bydd y cymheiriaid yn dadansoddi’r dogfennau trwy ddull ‘pen desg’

Cam 5: Bydd yr awdurdod yn paratoi amserlen y cyfweliadau ar ôl ymgynghori ag WLGA yn ystod yr wythnos cyn yr adolygu

Cam 6: Bydd yr adolygiad ar safle’r awdurdod yn para hyd at bedwar diwrnod gan gynnwys cyfweld uwch gynghorwyr, swyddogion a phartneriaid yn ogystal â chyfweliadau a chylchoedd trafod/gweithdai i gynghorwyr eraill, penaethiaid gwasanaethau a staff rheng flaen. Gallai cymheiriaid wylio rhai cyfarfodydd perthnasol, hefyd

Cam 7: Bydd y cymheiriaid yn cyflwyno eu sylwadau a’u casgliadau ar ddiwedd yr adolygiad ac yn cyflwyno adroddiad ysgrifenedig i’r awdurdod – cyn pen pump wythnos, fel arfer. Yr awdurdod piau’r adroddiad, ond bydden ni’n ei annog i’w gyhoeddi


Mae rhagor o wybodaeth gan: Daniel Hurford

  About

Mae Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru (WLGA) yn cynrychioli buddiannau byd llywodraeth leol ac yn hyrwyddo democratiaeth leol yng Nghymru.

  Cysylltwch â ni
   Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru

Tŷ Llywodraeth Leol
Rhodfa Drake
Caerdydd, CF10 4LG

Ffôn : 029 2046 8600
E-bost : enquiry@wlga.gov.uk
Oriau busnes : Llun - Iau 8:30 - 5:00, Gwen - 08:30 - 16:30