Adolygiadau Cymheiriaid

Mae awdurdodau lleol a gwasanaethau cyhoeddus ehangach Cymru yn wynebu anawsterau a newidiadau nas gwelwyd erioed. Rhaid i’r awdurdodau lleol wynebu penderfyniadau anodd am arian a gwasanaethau allweddol. Mae adolygiadau gan gymheiriaid yn cynnig barn allanol arbenigol i nodi cryfderau a chodi cwestiynau ar feysydd mae lle i’w gwella.

Mae adolygu neu gwestiynu gan gymheiriaid yn rhan allweddol o gynnig WLGA i’r awdurdodau lleol ym maes gwella. Mae’r broses hon wedi ennill ei phlwyf ymhlith awdurdodau lleol Cymru yn sgîl llwyddiant dull Cymdeithas Llywodraeth Leol Lloegr.

Cost-effeithiol – bydd hyd at chwe arbenigwr yn ymweld â’ch cyngor am bedwar diwrnod gan roi adborth, cymorth ac adroddiad manwl i ddibenion gwella am £10,000 + TAW fel arfer;

Profiad ac arbenigedd heb eu tebyg ar gael – bydd profiad helaeth o waith yn y gwasanaethau cyhoeddus gan gynghorwyr a swyddogion y tîm.  Byddan nhw i gyd yn deall yr anawsterau sydd i’w hwynebu a bydd gan bob un wybodaeth a medrau penodol;
O’ch gwirfodd – yr awdurdod lleol sy’n gofyn am adolygu ac yn cael penderfynu a ddylai ddigwydd, pryd y dylai ddigwydd, beth fydd o dan sylw a phwy fydd ynghlwm. Mae Cyngor WLGA wedi ymrwymo i bob awdurdod gael ei adolygu yn rhan o raglen dreigl dros bedair blynedd, fodd bynnag, ac mae disgwyl i bob awdurdod gyhoeddi adroddiad y cymheiriaid;

Nid arolygu – ond modd gwella. Bydd yr adolygu yn nwylo ‘cyfeillion beirniadol’ sy’n deall pa mor ymestynnol yw rheoli awdurdod lleol. Bydd cymorth penodol ar gael drwy’r amser wedyn, yn aml;
Modd ei addasu – er bod elfennau craidd sy’n canolbwyntio ar arweiniad, cyfeiriad strategol a threfniadau corfforaethol fel arfer, bydd modd addasu’r adolygu yn ôl anghenion a gofynion pob cyngor lleol;

O fudd i bawb – er y bydd yr awdurdod yn elwa ar arbenigedd a phrofiad y cymheiriaid, bydd y cymheiriaid hwythau’n dysgu yno ddulliau, syniadau ac ymatebion y gallan nhw eu defnyddio yn eu hawdurdodau eu hunain; ac
Uchel ei barch – ymhlith awdurdodau sydd wedi’u hadolygu ac, at hynny, ymhlith partneriaid megis Swyddfa Archwilio Cymru a Llywodraeth Cymru. Trwy ofyn am adolygiad, bydd awdurdod lleol yn amlygu agwedd aeddfed ac yn dangos ei fod yn fodlon ymroi i wella. Y farn yw bod adolygu gan gymheiriaid yn gyfraniad gonest a diduedd at hunanymwybyddiaeth y cyngor a’i ffordd o wella.

Cytunodd Cyngor WLGA fis Medi 2013 y dylai pob awdurdod lleol gynnal adolygiad trwy gymheiriaid unwaith bob pedair blynedd. Mae’r Papur Gwyn a gyhoeddodd Llywodraeth Cymru yn 2015, ‘Grym i Bobl Leol’, wedi hyrwyddo adolygiadau gan gymheiriaid yn rhan allweddol o hunanasesu a gwella y bydd y sector yn ei arwain ac mae disgwyl y bydd adolygu o’r fath yn elfen gynhenid o raglen Llywodraeth Cymru ar gyfer diwygio trefn gwella maes llywodraeth leol.


Mae rhagor o wybodaeth gan: Daniel Hurford

 

 

  About

Mae Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru (WLGA) yn cynrychioli buddiannau byd llywodraeth leol ac yn hyrwyddo democratiaeth leol yng Nghymru.

  Cysylltwch â ni
   Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru

Tŷ Llywodraeth Leol
Rhodfa Drake
Caerdydd, CF10 4LG

Ffôn : 029 2046 8600
E-bost : enquiry@wlga.gov.uk
Oriau busnes : Llun - Iau 8:30 - 5:00, Gwen - 08:30 - 16:30