Heddiw, mae CLlLC (Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru) wedi lansio ail ran ‘Dros Gymru Wydn’, sef maniffesto’r gymdeithas ar gyfer etholiadau Senedd 2026.
Mae “ysbryd partneriaeth ac optimistiaeth” yn nodi sut mae cynghorau am weithio gyda Llywodraeth nesaf Cymru i lunio ei Rhaglen Lywodraethu ar ôl etholiadau’r Senedd ar 7 Mai.
- Mae’r maniffesto cynhwysfawr a manwl yn nodi’r angen am:
- Cyllid aml-flwyddyn, teg a hyblyg i gynghorau.
- Dull a rennir o fynd i’r afael â’r pwysau eithriadol mewn gofal cymdeithasol, addysg a thai, ynghyd â chyllid atal wedi’i neilltuo gan Lywodraeth Cymru.
Rhaglen Lywodraethu sy’n cydnabod y rôl hanfodol y mae cynghorau yn ei chwarae wrth gefnogi pobl drwy’r argyfwng costau byw, gwella cyfleoedd bywyd, a chryfhau gwytnwch cymunedol.
Mae’r ddogfen ‘Cam 2’ hefyd yn edrych ymlaen at gyfleoedd yn y dyfodol mewn meysydd fel trawsnewid digidol, cynllunio a lle, ac addasu i’r hinsawdd. Mae’n cynnig edrych ar sut y gall Cynghorau Cymru gael mynediad at fecanweithiau cyllido arloesol, ymgymryd â chyfrifoldebau iechyd cyhoeddus, a sut y gallant gynnal cydweithredu rhanbarthol heb bresgripsiwn.
Mae’r maniffesto hefyd yn nodi bod Cynghorau Cymru yn hanfodol i weithredu newidiadau deddfwriaethol arfaethedig mewn meysydd fel tai a bysiau.
Dywedodd y Cynghorydd Rob Stewart, Dirprwy Arweinydd CLlLC:
“Mae ein maniffesto ‘Cam 2’ yn cynrychioli un o’r maniffestos mwyaf eang ac uchelgeisiol erioed gan Gynghorau Cymru.
“Mae’n cael ei ategu gan awydd i weithio’n agos mewn partneriaeth rhwng llywodraeth leol a Llywodraeth Cymru, gan gydnabod mai dim ond drwy drin ein gilydd fel partneriaid cyfartal y gallwn wneud cynnydd. Rydym yn dangos sut y gellir gwneud hyn drwy ymgorffori a dyfnhau ein Cytundeb Partneriaeth Strategol. Dyma’r allwedd i gyfranogiad cynharach a gwell, fel y gallwn ddelio â’r heriau rydyn ni’n eu gweld mewn gofal cymdeithasol, tai, trafnidiaeth a chyfres o feysydd gwasanaeth hanfodol eraill.
“Bydd tymor nesaf y Senedd yn gweld nifer sylweddol o Aelodau newydd yn cael eu hethol wrth i’r Senedd ehangu, gan ddod â mwy o gyfleoedd i ymgysylltu ac i ni esbonio a hyrwyddo gwaith ein cynghorau.
“Mae’r maniffesto ‘Cam 2’ yn adeiladu ar uchelgeisiau ‘Cam 1’ ac yn rhoi ffocws i ni y tu hwnt i etholiadau hanfodol y Senedd, gan ganiatáu i Gynghorau Cymru wneud y cynnig hwnnw o bartneriaeth adeiladol i lywodraethau’r dyfodol.”
Mae Maniffesto Cam 2 CLlLC i'w gael yma.