Sut rydyn ni’n gweithio

Mae WLGA yn gymdeithas drawsbleidiol ac mae cydbwysedd gwleidyddol i’w threfniadau penderfynu, gan adlewyrchu holl agweddau gwleidyddol yr awdurdodau sy’n perthyn iddi. 

Ei phrif gyrff penderfynu yw Cyngor WLGA ac ynddo 70 o gynghorwyr sy’n cynrychioli pob bro yn ôl ei phoblogaeth a Phwyllgor Cydlynu WLGA ac ynddo arweinyddion y 22 awdurdod lleol.  Trwy’r weithdrefn honno, mae cyswllt uniongyrchol â threfniadau llywodraethu WLGA a phob etholwr yng Nghymru. Bydd etholwyr yn pleidleisio dros ymgeiswyr yn etholiadau’r cynghorau lleol. Bydd y cynghorwyr yn eu tro yn ffurfio trefnau llywodraethu ac yn ethol arweinyddion. Etholir yr arweinyddion a’r cynghorwyr hynny wedyn yn aelodau o Gyngor a Phwyllgor Cydlynu WLGA. Arweinydd y cylch gwleidyddol mwyaf fydd Arweinydd WLGA.

Mae’r cynghorwyr wrth wraidd trefniadau llunio polisïau a phenderfyniadau WLGA. Cylch Plaid Llafur yw’r un mwyaf yn ein cymdeithas ac arweinydd y cylch hwnnw yw Arweinydd WLGA, ond mae’r pedair prif blaid wleidyddol – Llafur, y Cylch Annibynnol, Plaid Cymru a’r Ceidwadwyr – yn rhannu grym. Fe fydd arweinydd pob un o 22 awdurdod lleol y wlad yn gweithredu’n llefarydd dros WLGA ynglŷn ag o leiaf un gwasanaeth neu faes perthnasol.

Mae’r meysydd hynny’n ymwneud â phob rhan o lywodraeth leol megis materion ariannol, addysg, gwasanaethau cymdeithasol, llyfrgelloedd, canolfannau hamdden ac archifau. Mae tipyn o gyfrifoldeb ar ysgwyddau llefarwyr WLGA. Yn ôl Cynllun y Partneriaethau Statudol, sydd wedi deillio o Ddeddf Llywodraeth Cymru, WLGA yw’r unig gorff sy’n cael cynrychioli llywodraeth leol mewn trafodaethau. Felly, bydd ei llefarwyr yn cynrychioli pawb ym myd llywodraeth leol wrth drafod telerau gyda Llywodraeth Cymru, Llywodraeth San Steffan ac unrhyw bartneriaid cenedlaethol eraill yn y maes dan sylw.  Ar ben hynny, mae tîm bychan o swyddogion a chymdeithasau proffesiynol yn cynnig arbenigedd a chymorth ar gyfer lobïo, materion gwella a gwaith llunio polisïau.

Mae’n gwaith yn mynd rhagddo yn ôl sêl bendith ein haelodau trwy ein strwythurau penderfynu – Pwyllgor Cydlynu a Chyngor WLGA.

Mae’r gymdeithas hon yn hyrwyddo rôl bwysig y cynghorau lleol ymhlith aelodau’r Cynulliad gan geisio diogelu enw da’r cynghorau a hwyluso newidiadau buddiol yn y gyfraith.

Mae llawer o waith WLGA yn ymwneud â’r Cynulliad a phartneriaid perthnasol eraill yng Nghymru. Hanfod y gwaith hwnnw yw ymgysylltu â gweinidogion, aelodau’r Cynulliad ac adrannau gwladol eraill. Felly, rydyn ni’n cyflawni cryn dipyn o lobïo.

Dyma brif agweddau ein gwaith:

  • cyfarfodydd llefarwyr WLGA â gweinidogion Llywodraeth Cymru;
  • craffu cyn deddfu ac wedyn ar y cyd â’r Cynulliad, Senedd San Steffan a Senedd Ewrop;
  • llunio polisïau ar y cyd â Llywodraeth Cymru a Llywodraeth San Steffan;
  • ymgysylltu â’r undebau llafur a chymdeithasau proffesiynol;
  • cydweithio ag amryw arolygiaethau Cymru;
  • cynnig cymorth ar gyfer gwella megis adolygu trwy gymheiriaid, gweithgareddau datblygu a hyfforddi cynghorwyr a ffyrdd o ledaenu arferion da;
  • trefnu cynadleddau, seminarau, gweithdai a hyfforddiant;
  • cyhoeddi adroddiadau, llawlyfrau ac adnoddau ar y we;
  • cyfathrebu, gwaith gyda’r wasg a chyfryngau cymdeithasol.

Mae WLGA wedi ymrwymo i hyrwyddo cydraddoldeb, amrywioldeb a’r Gymraeg. At hynny, mae wedi ymrwymo i hwyluso llwyddiant Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol.


Mae rhagor o wybodaeth gan: Susan Perkins

  About

Mae Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru (WLGA) yn cynrychioli buddiannau byd llywodraeth leol ac yn hyrwyddo democratiaeth leol yng Nghymru.

  Cysylltwch â ni
   Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru

Tŷ Llywodraeth Leol
Rhodfa Drake
Caerdydd, CF10 4LG

Ffôn : 029 2046 8600
E-bost : enquiry@wlga.gov.uk
Oriau busnes : Llun - Iau 8:30 - 5:00, Gwen - 08:30 - 16:30